6 ffordd o adnabod cliwiau clinigol cyflyrau genetig

Gall cliwiau clinigol awgrymu bod teulu wedi etifeddu rhagdueddiad i glefyd cyffredin, neu fod elfen enetig gref i gyflwr.

1. Rhai pethau i’w hystyried:
   Sawl unigolyn sy’n perthyn yn agos gyda’r un cyflwr, yn enwedig os yw’r cyflwr yn brin.
2. Anhwylderau sy’n digwydd yn gynt nag arfer (yn enwedig os yw’n dechrau’n gynnar mewn sawl aelod o’r teulu). Mae enghreifftiau’n cynnwys:
   • Canser y fron <45-50 oed (cyn atal-mislifol)
   • Canser y coluddyn <45-50 oed
   • Canser y prostad <50-60 oed
   • Colli golwg <50-60 oed
   • Dementia <60 oed
   • Cataractau sy’n dechrau’n gynnar
   • Byddardod (cynhenid neu blant)
   • Dallineb (cynhenid neu blant)
3. Marwolaethau cardiaidd sydyn mewn pobl oedd yn ymddangos yn iach
4.  Unigolyn neu bâr sydd wedi dioddef tri neu fwy o golledion beichiogrwydd (e.e. colli plentyn, genedigaeth farw)
5.  Problemau meddygol ym mhlant rhieni sy’n perthyn drwy waed
6.  Sawl anomaledd cynhenid neu nodweddion dysmorffig, yn enwedig os ydynt yn gysylltiedig ag oedi datblygiadol.

Mae rhwydwaith o wasanaethau genetig arbenigol ar gael i helpu rhoi cymorth a chyngor; cysylltwch â Gwasanaeth Geneteg Meddygol Cymru Gyfan